Het WK voetbal zit erop. De media pakten ouderwets uit, honderden uren radio en tv, kranten die niet op een pagina meer of minder keken, websites die probeerden te scoren. We vroegen de twee gelegenheidsanalytici Gertjan Verbeek en Hans van Breukelen hoe zij het WK beleefden via de media.
Hebben jullie genoten van al die reportages uit Zuid-Afrika?
Verbeek: “Ik heb heel eenzijdig gekeken. Een week lang heb ik deel uitgemaakt van het programma Studio Sportzomer van de NOS. Ik heb zoveel mogelijk wedstrijden gezien en verder niet veel analyses achteraf. Wel keek ik naar de NOS als er interessante gasten waren, zoals bijvoorbeeld Dick Advocaat en Leo Beenhakker. Maar in al die komedianten zoals Theo Maassen en zo, daar ben ik niet in geïnteresseerd.”
Van Breukelen: “Ik heb vooral naar de NOS gekeken. Ik vond het een voordeel, dat die er bovenop zat. En ik heb ervan genoten dat ik op uitnodiging van hen daar mocht zijn. Wat het WK zelf betreft, ik heb veel spannende wedstrijden gezien. Duitsland, Spanje en Uruguay vielen me op en Paraguay oogde ook fris. Nederland speelde goed in de tweede helft van de wedstrijd tegen Brazilië.”
Keken jullie ook naar VI Oranje met Johan Derksen en René van der Gijp of naar buitenlandse programma's?
Verbeek: “Nee, alleen naar de NOS. Dat programma van de RTL heb ik niet gezien, want ik vind het nergens over gaan. Derksen vind ik niet prettig om naar te luisteren. Hij loopt tegen alles aan te schoppen, hij liegt soms en daar hou ik dus niet van.”
Van Breukelen: “Als Jack van Gelder 's avonds had afgesloten, keek ik nog even naar het programma van Derksen. Maar mijn voorkeur ging uit naar Van Gelder. Dat andere programma is meer humoristisch, satirisch. Daar gaat het te veel ten koste van anderen en moet voortdurend het ego van Johan Derksen worden opgepoetst. Ik was er te gast en heb hem dat ook gezegd. Ik heb hem vergeleken met Waldorf van het duo Waldorf en Statler uit de Muppetshow, die vanuit een hoger gelegen plek neerkijken op het gepeupel.”
Vind je dat spelers en bondscoach in de media voldoende aan bod kwamen?
Verbeek: “Dat denk ik wel. Er waren veel mediamomenten. Maar dat zijn verplichte nummers en daar ben ik niet in geïnteresseerd.”
Van Breukelen: “Coach en spelers kwamen aan bod, waren volop in beeld. Zelfs een afgescheurde teennagel krijgt alle aandacht. Dat soort dingen zie je steeds meer. Wat is daar de importantie van? Dat vraag ik me wel af. Daarnaast heb je steeds meer meningen en columnisten in allerlei media. In 1988 toen wij Europees kampioen werden, zat alleen de NOS erboven op. Dat is dus niet meer zo. Iedereen, allerhande media willen via de voetballerij scoren.”
Kwam je mening als analyticus voldoende uit de verf?
Verbeek: “Ja. Jack van Gelder is geïnteresseerd in je mening, je krijgt de tijd, ze vallen je daar niet steeds in de rede. Ik kon goed kwijt wat ik wil zeggen.”
Van Breukelen: “Ik zie mezelf niet als een analyticus. Dat is weggelegd met mensen die daar speciale apparatuur voor gebruiken, die spelmomenten terughalen en tactisch inzicht geven in wat er gebeurd is op het veld. Ik kijk meer naar individuele spelers, halen ze hun niveau, hoe is hun beleving, hoe werkt het elftal onderling samen, ik kijk naar mentale aspecten. Ik zei in een van die programma's nog tegen Piet de Visser: doe jij het technisch/tactische deel, dan kijk ik naar mentale en emotionele zaken.”
Zijn er inmiddels niet teveel analytici?
Verbeek: “Wie ben ik om daar iets over te zeggen. Ze vragen mij. Iedereen mag een mening hebben. De mensen kunnen selectief zijn. Staat het ze niet aan, dan kijken ze wat anders.”
Van Breukelen: “Dat weet ik niet. Iedereen heeft een andere behoefte. Blijkbaar waarderen de mensen ook zo'n programma van Gijp en Derksen. Daar keken wel eens 700.000 mensen naar, dus voldoet het aan een behoefte. Van Gelder en de NOS had 2,5 miljoen kijkers. De mensen willen hun mening toetsen aan hun eigen mening. Er is een markt voor de NOS en voor Gijp en Johan. Ik geloof dat ze die twee zelfs een soort late-night-show willen geven.”
Welke media volgde je nog meer?
Verbeek: “Het AD. Ik bladerde het door en wat me interesseerde, las ik. Sfeerverhalen hoef ik niet en columnisten lees ik ook niet. Daar ben ik niet op uit.”
Van Breukelen: “Ik ben al jaren geabonneerd op het AD. Die lees ik dagelijks. Verder kijk ik op internet. VI.nl of Nu.nl. Die laatste kijk ik ook voor het algemene nieuws. Ook lees ik soms De Telegraaf, de Volkskrant en Trouw. Die lagen daar in Zuid-Afrika ook elke dag bij de NOS. Je kon ze dagelijks lezen. Wat werd er veel aandacht besteed aan het WK. Het verkoopt. Maar onze spelers hebben ook enorm gepresteerd. We gingen alleen in de finale de bietenbrug op. We lieten ons uit ons spel halen, als vier jaar geleden door Portugal. Dat was heel jammer. Van Marwijk en de jongens hebben een unieke prestatie geleverd, ze hebben voetbalhistorie geschreven.”
Heb je ook naar de reportages over de huldiging gekeken?
Verbeek: “Nee. Zo geweldig was de finale niet dat ik zin had om de hele dag voor de tv te gaan zitten voor al die huldigingen. Ze zijn al in Johannesburg gehuldigd voor die tweede plaats. Ik keek ook 's avonds de samenvattingen niet, ik was er wel klaar mee.”
Van Breukelen: “Nee. Ik kwam 's middags terug uit Zuid-Afrika en ben naar huis gereden. Met een schuin oog heb ik er nog wel wat van gezien. Het is prachtig dat Oranje zoveel mensen bij elkaar brengt. We zijn dan één grote familie. Ik gun het de spelers, zodat ze dan kunnen ervaren wat ze teweeg hebben gebracht. Ik had dat ook in 1988. Je hebt er geen weet van tijdens zo'n kampioenschap.”