Het begon met een appje in de journalistengroep, daarna nog een, toen een heleboel en uiteindelijk een officiële klacht. De sportjournalistiek in Milaan bereikte daarna de talkshowtafels, want de klacht was ingediend vanwege de mediastilte van Jutta Leerdam.
Het was een van de knelpunten voor de journalistiek deze afgelopen Spelen. Sporters zijn inderdaad niet verplicht met de pers te praten. Vaak doen ze dat toch, dat is eigenlijk nooit een probleem. Daarom viel het voorval met Leerdam ook zo op.
De situatie, die twee dagen speelde, gaf verder aan hoe het vak onder druk staat, zeker nu via eigen social media een leven kan worden geportretteerd. De journalistiek is niet meer nodig, aldus de sporter. Juist wel, zo bleek in Milaan, zeker gezien de getallen van leesverkeer bij diverse media: die gingen door het dak. Zo goed staat onafhankelijke journalistiek er dus op bij geïnteresseerden.
Over de stijl van het onder woorden brengen van het bezwaar via de app is wel wat te zeggen (ondergetekende trekt zich dit vooral aan), over de inhoud van de NSP-klacht niet. Die kwam er vooral om een precedent te voorkomen - dat lukte niet helemaal, later zouden twee andere schaatsers ook niet praten met de pers. Bovendien was er de irritatie dat ‘eigen’ NOC-NSF- aka TeamNL-media wél content kon maken.
Het is al vaker gezegd, maar afspraken maken vooraf zou helpen. In Milaan werd het vergelijk met Lindsey Vonn vaak gemaakt, die ruim voor haar eerste (en laatste) race een half uur de tijd nam. Of doe het op de lossere Nederlandse manier, een paar dagen voor een race, maar spreek dat wel met elkaar af. Overigens: de persvoorlichters van NOC-NSF waren op de Spelen zeer meegaand en bereidwillig. Het is aan ons, de journalistiek, om bij die gesprekken goed voorbereid te staan.
De kwestie rond de klacht was niet alles waar journalistiek in de knel kwam in Milaan. Schrijnend was ook de situatie bij de Washington Post, die met veertien man zou komen, uiteindelijk met vier verschenen en van die vier wisten drie dat ze na de sluitingsceremonie zouden worden ontslagen.
Een van hen belde pas een dag na een mailtje terug. Hij was te druk met de Oekraïense skeletonner die werd uitgesloten omdat hij zes dode landgenoten op zijn helm had. Een goede reden, uiteraard: ook dat is belangrijke sportjournalistiek. Dat zo’n grote sportredactie met één klap van de kaart is geveegd, was een veeg teken voor de kritische onafhankelijke blik.
De zeven verschillende sportlocaties maakten de journalistiek ook niet makkelijk. Het reizen naar Cortina, Bormio, Anterselva en noem maar op kostte enorm veel tijd. Niet te doen voor media die met minder mensen waren afgereisd. Het leidde onherroepelijk tot minder diversiteit in verhalen. Dat is weer zorgwekkend voor de deelnemers die géén toppers zijn: hun verhaal komt veel minder voor het voetlicht.
De Nederlandse sportpers verzamelde zich als vanouds weer langs het ijs in Assago voor het shorttrack en in Rho, eigenlijk net buiten Milaan (of net binnen.. in ieder geval aan het eind van de metrolijn). Men was er voor Leerdam, en voor alle anderen. Hoe gepokt en gemazeld men was, bleek wel uit het feit dat men stoïcijns door bleef typen toen Kleintje Pils het middenterrein betrad, terwijl de verslaggeefster van The New York Times, die later kritische vragen stelde aan Kirsty Coventry, de hele boel gewoon meteen online zette met de woorden: “Iets nieuws geleerd: dweilorkest, Kleintje Pils, translation: ‘Small beer’.”
